پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی جامعه مهدوی 2717-3100 6 شماره 1 (پیاپی 11) 2025 08 23 The Status and Role of the Government in Preparatory Governance جایگاه و نقش دولت در حکمرانی زمینه‌ساز 7 28 78880 10.22081/jm.2025.72496.1114 FA عبدالحسین خسروپناه استاد، گروه فلسفۀ، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی. قم، ایران (نویسنده مسئول). رضا لک زایی استادیار، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(,ع)، تهران، ایران Journal Article 2025 07 29 Preparatory governance—as a strategy for realizing the desired society during the period of the Major Occultation—is an important topic in Islamic thought. This article examines the position and role of the government in preparatory governance for the advent (faraj) within Islamic thought and discusses how governance can transform the current state into the ideal state (the reappearance of Imam Mahdi). The findings indicate that waiting for reappearance of Imam Mahdi is a social and civilizational act, and preparatory governance must be grounded in monotheistic foundations, prioritizing the Hereafter over worldly concerns when faced with dilemmas, adopting both revelatory and rational wisdom, and operating at the scale of the ummah. Moreover, reducing the government’s direct intervention and increasing public participation in policymaking, regulation, and supervision—based on the logic of wilayah-orientation—are essential conditions for realizing this form of governance. The article also addresses current challenges in the Islamic Republic of Iran, such as excessive state control in managing the country, especially in the areas of the economy and higher education, and proposes solutions such as strengthening the role of the people and elites. The study is conducted using library-based documentation and the inferential–indicative method as explained in the discipline of logic.<br /> <br /> <br />  حکمرانی زمینه‌ساز به‌مثابۀ راهکاری برای تحقق جامعۀ مطلوب در عصر غیبت کبری، از مباحث مهم در اندیشۀ اسلامی است. این مقاله به بررسی جایگاه و نقش دولت در حکمرانی زمینه‌سازِ فرج در اندیشۀ اسلامی می‌پردازد و از چگونگی تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب (ظهور حضرت مهدی(عج) از طریق حکمرانی سخن می‌گوید. یافته‌ها نشان می‌دهد که انتظار فرج یک عمل اجتماعی و تمدنی است و حکمرانی زمینه‌ساز باید مبتنی بر بنیان‌های توحیدی، ترجیح آخرت بر دنیا در دو راهی‌ها، حکمت وحیانی و عقلانی، و در مقیاس امت باشد. همچنین کاهش دخالت مستقیم دولت و اقدام دولت در راستای افزایش مشارکت مردم در سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری و نظارت، بر اساس منطق ولایت‌مداری، شرط لازم برای تحقق این نوع حکمرانی است. مقاله به چالش‌های فعلی جمهوری اسلامی ایران مانند دولتی‌بودن ادارۀ کشور، به‌ویژه در عرصۀ اقتصاد و آموزش عالی اشاره می‌کند و راهکارهایی مانند تقویت نقش مردم و نخبگان پیشنهاد می‌دهد. این نوشتار با شیوه اسناد کتابخانه ای و روش استنباطی و دلالت که در دانش منطق تبیین شده است، تحقیق را به سامان می‌رساند. https://jm.isca.ac.ir/article_78880_6dac42f9d982f45f277086db1440cb28.pdf